Dictionary

L’DICTIONARY: [Anti-fashion] – Phản thời trang là gì? Lee McQueen, Rei Kawakubo đã ở đâu?

Từ punk đến grunge, từ những tác phẩm nghệ thuật khoác lên người đến những bộ sưu tập mang ý niệm khác biệt, thậm chí điên rồ, Anti-Fashion mô tả cách thức mà những nhà thiết kế biểu lộ sự phản đối với quy tắc của ngành thời trang.
Reading time 10 minutes
Bộ bodysuit của ca sĩ David Bowie

Trong bối cảnh đương đại, khi đã xuất hiện ​​nhiều mối giao thoa giữa nghệ thuật và thời trang, phong cách và thiết kế, chính thống và tiên phong, fast fashionslow fashion, đâu là ranh giới giữa thời trang chính thống và phiên bản đối lập của nó? Liệu chúng ta có thể phân biệt rõ ràng thế nào là "phản thời trang" và thế nào chỉ là "thời trang" đơn thuần?

Anti-Fashion là gì?

Về mặt lý thuyết, khái niệm Anti-Fashion thường được liên kết với sự tiên phong, đặc biệt là của những năm 90 (thời kỳ được cho là mốc khai sinh ra Anti-Fashion). Các chuyên gia thời trang tranh luận đề tài này theo nhiều học thuyết khác nhau - từ "sự khác biệt vượt lên chủ nghĩa tuân thủ" của Simmel đến "cách ăn mặc đối lập" của Elizabeth Wilson hay "thời trang cấp tiến" của Claire Wilcox

Trên thực tế, Anti-Fashion là một thuật ngữ chung đề cập đến các hiện tượng trong lĩnh vực thời trang, cụ thể là việc sử dụng và thể hiện những yếu tố trước đây chưa từng xuất hiện hoặc không phù hợp với một phong cách hay quy tắc quen thuộc đã được thiết lập từ lâu.

Phản thời trang và Thời trang

Phong trào Phản thời trang nổi lên vào những năm 90 như một phản ứng đối với sự thái quá của thập kỷ trước, cho thấy một thời đại mà lý tưởng về vẻ đẹp bị lung lay. Khi chúng ta đang sống trong tình trạng quá tải thông tin, Phản thời trang của thời điểm này không chỉ là nghi vấn về sự giả tạo trong văn hóa đương đại mà còn nêu lên tính xác thực và hiện trạng của chính giới thời trang.

Khái niệm Phản thời trang liên kết chặt chẽ với tính năng động nội tại của ngành nghề, lịch sử đã cung cấp nhiều ví dụ cho điều này. Vào những năm 20, Gabrielle Chanel khởi xướng phong trào Anti-Fashion khi mang đến trang phục nam cho phụ nữ. Cũng trong khoảng thời gian đó, nghệ sĩ người Ý Thayaht thiết kế Tuta, bộ trang phục lấy cảm hứng từ quần áo bảo hộ lao động, rất thu hút giới thượng lưu Ý. Bộ suit Zoot nổi lên như một sản phẩm phản văn hóa Mỹ thập niên 40. Bộ monokini nổi tiếng của Rudi Gernreich đầu những năm 60 là một tuyên bố phản thời trang, cũng như những bộ quần áo sờn rách của Rei Kawakubo thập niên 80. Phong cách punk của Vivienne Westwood, áo phông của Katherine Hamnett, hay những buổi trình diễn gây xôn xao của Alexander McQueen, trong giai đoạn đầu tiên phong, cũng được mô tả là Phản thời trang.

1626804597943289 chanel1626804610132619 thayaht tuta
Chanel thập niên 20 | Bộ trang phục Tuta của Thayaht
1626804689948049 gernreich1626804690057232 zoot suit
Monokini của Rudi Gernreich | Bộ suit Zoot
1626805301740280 alexandermcqueen1626805306506642 rei kawakubo
Alexander McQueen | Rei Kawakubo

Như những gì ta đã thấy, Phản thời trang chỉ có thể thực hiện được trong bối cảnh của thời trang chính thống. Thời trang và Phản thời trang chia sẻ một mối quan hệ cộng sinh khi sự phát triển của thời trang được thúc đẩy bởi những ‘người chống đối’, họ phản ứng và tạo nên Phản thời trang.

Ngày nay, khi mọi thứ chuyển động rất nhanh, ta liên tục bị tấn công bởi hàng trăm hình ảnh cùng ý tưởng mỗi ngày và khó có thể tìm thấy thứ gì đó chưa từng biết đến, những cách tiếp cận mới trong thời trang có thể giúp ta bừng tỉnh, bứt phá và và giải quyết các mối quan tâm sâu sắc hơn.

Một số dự án đi ngược lại với thời trang thương mại. Trong khi các nghệ sĩ như Jana Sterbak hay Vanessa Beecroft tạo ra những tác phẩm giao thoa với thế giới thời trang, thì các nhà thiết kế thời trang đương đại hé lộ cách tiếp cận khái niệm về nghệ thuật may quần áo vượt ra ngoài xu hướng và công thức thông thường. Cố gắng cung cấp các lựa chọn thay thế để thách thức sự đồng bộ và quy chuẩn của ngành công nghiệp thời trang toàn cầu, các nhà thiết kế tìm kiếm các loại vải, kỹ thuật, giải pháp độc đáo, hoặc phát triển những thẩm mỹ mới mẻ.

1626804948788668 satu maaranen1626804967660321 minna
Bộ sưu tập Garment Landscape của Satu Maaranen | Những bộ trang phục của Minna Palmqvist thường đi kèm với những tác phẩm sắp đặt và phim nghệ thuật.

Một hướng đi khác là các nghệ sĩ và nhà thiết kế tạo ra các phụ kiện điên rồ, đầy nghịch lý hoặc không tưởng. Các tác phẩm của Naomi Filmer, Ana Rajcevic, Bart Hess hay Erwina Ziomkowska giải mã những thói quen và định kiến của con người liên quan. 'Thiết kế đẹp' (mang hình thức tuân thủ chặt chẽ chức năng và thẩm mỹ thông thường) hay bị chế giễu và thay thế bằng các yếu tố 'đổi mới'.

1626805069884779 maison1626805069996796 suli
Mặt nạ nạm ngọc của Maison Martin Margiela | Kính che mắt cho người khiếm thị của Sruli Recht

Phản thời trang là một cách tiếp cận ngày càng trở nên nổi bật trong những năm gần đây, cho biết chúng ta nên chậm lại và đầu tư hơn vào các thiết kế cần thiết. Những trang phục cơ bản, vượt thời gian không liên quan nhiều đến sự thay đổi bản chất của thời trang, mà giá trị của chúng dựa trên các tính năng khác nhau: việc sử dụng vật liệu và tài nguyên địa phương, tái chế, kỹ thuật cắt nhuộm truyền thống, tay nghề thủ công chất lượng cao và tất nhiên là sự thử thách của thời gian. 

1626805157746547 celine
Đôi Birkenstocks tượng trưng cho cái nhìn Phản thời trang từng được Phoebe Philo làm lại theo hướng sang trọng cho Celine. Cựu giám đốc sáng tạo vừa quay lại ngành thời trang sau ba năm vắng bóng, nổi tiếng vì những sản phẩm an toàn, được thiết kế hoàn hảo, có khả năng vĩnh viễn chống lại sự lỗi mốt.

Thực ra, trong lĩnh vực thời trang, mọi thứ ‘mới’ đều có thể có một chút ‘phản cảm’. Các nhà thiết kế thành công - Miuccia Prada, Christopher Kane, Rick Owens, Rei Kawakubo, Demna Gvasalia, Virgil Abloh đều biết cách gieo mầm Anti-Fashion để chuyển đổi nó thành sản phẩm thương mại. Anti-Fashion có thể được coi là động cơ thúc đẩy mọi thứ tiến lên và cuối cùng đến tay người tiêu dùng nhiều năm sau đó. Đó là một nghịch lý, nhưng thách thức những quan niệm về thời trang chính là điều nên làm, vì đó là cách hoạt động của làng thời trang và xét cho cùng, Anti-Fashion dù lúc được tôn vinh, lúc bị chê cười vẫn sẽ luôn là một phần của thời trang.

1626805285340881 demna
Demna Gvasalia
1626805825604649 off white
Virgil Abloh

Bài: Minh Trang

Tags

antifashion

related posts

Recommended posts for you